Xã Vạn Phú được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của hai xã Văn Yên và Vạn Phú theo Nghị quyết số 1683/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thái Nguyên năm 2025.

Sau khi sáp nhập, xã Vạn Phú có tổng diện tích tự nhiên 5.120 ha, gồm 35 xóm, với 5.924 hộ, dân số 22.089 người của 9 dân tộc cùng sinh sống. Xã nằm ở phía Nam tỉnh Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố khoảng 35 km; tiếp giáp thị trấn Quân Chu, xã Đại Phúc, xã Đại Từ và tỉnh Vĩnh Phúc. Hệ thống giao thông thuận lợi với các tuyến Tỉnh lộ ĐT.261, ĐT.263B, cùng mạng lưới đường liên xã, tạo điều kiện cho giao thương, phát triển kinh tế – xã hội.

Đời sống Nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, kết hợp dịch vụ – sản xuất kinh doanh. Đảng bộ xã Vạn Phú hiện có 49 chi bộ trực thuộc, gồm 35 chi bộ nông thôn và 14 chi bộ cơ quan, trường học, trạm y tế, với tổng số 955 đảng viên. Hội đồng nhân dân xã có 64 đại biểu.

Trên địa bàn xã có 9 trường học (3 mầm non, 2 tiểu học, 2 THCS, 1 trường liên cấp TH&THCS, 1 THPT), trong đó 3/9 trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 và 6/9 trường đạt chuẩn mức độ 2. Xã có 2 trạm y tế, 5 cơ sở tôn giáo – tín ngưỡng, trong đó 3 cơ sở được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh gồm: Đền Sảng, Đền Gàn, Đền Núi Văn – Núi Võ.